هنر، سفارشی می شود؟
نویسنده: حامدسوالی ذهنم را مشغول کرده است و ول نمی کند. اولین بار وقتی این سوال به ذهنم رسید که بازنویسی را شروع کردم. اوایل قضیه را جدی نگرفتم ولی وقتی احساس کردم بازنویسی هم می تواند یک اثر هنری از آب در بیاید ذهنم مشغول این شد که هنر سفارشی هم می شود؟
تا به حال پیش هر هنرمندی نشسته ام، چه داستان نویس، چه فیلم ساز، چه شاعر، همه این را قبول دارند که هنر سفارشی یا کمی صریح تر هنر فرمایشی، هنر نمی شود. برای همین اگر احساس کنند که یک مثلا کارگردان پول گرفته است تا فلان اثر را برای تزریق فلان روحیه به اجتماع بسازد همه طردش می کنند و او را از عالم هنر بیرون می دانند. به خصوص که کارفرمای آن اثر هنری، دولت یا حکومت وقت باشد.
ولی یک بار که سر کلاس فلسفه هنر، همین سوال را از استاد پرسیدم بحث مفصلی شروع شد. تازه فهمیدم که خیلی از هنرهای مشهور و ماندگار دنیا هم به همین صورت ایجاد شده اند و بالاتر این که اصلا چند قرن که به قبل برگردیم هنری به شکل هنر امروزی پیدا نمی کنیم و هنرمندان به جای این که هنرمند باشند، شغل شان هنر است و سفارش می گیرند و کار انجام می دهند و آن زمان اسم هنر هم با اسم کنونی فرق می کرد و در یونان باستان به آن «تخنه» یا تکنیک و فن می گفتند و هنرمندها به جای این که اسم شان هنرمند باشد «استادکار» نامیده می شدند.
میکل آنژ یکی از هنرمندان معروفه که مجسمه هاش و نقاشی هایی که کشیده در همه دنیا شناخته شده ست ولی وقتی زندگی نامه ش رو می خونیم می بینیم بیشتر هنرهایی که خلق کرده به سفارش این ور و اون ور بوده. نقاشی های معروف کلیسای سن لورنسو یا مثلا مجسمه داوود شاهکارهای میکل آنژ هستند که سفارشی انجام شده اند.
بالاخره هنر سفارشی می شود یا نمی شود؟
اردیبهشت ۲م, ۱۳۸۶ در ۱:۲۲ ق.ظ
به نظرم مهم کیفیت اثر خلق شده مهمه. اگه خلق خوبی باشه سفارشی بودن عقب رونده میشه و بالعکس.
اردیبهشت ۱۵م, ۱۳۸۶ در ۷:۴۴ ق.ظ
سلام
ببین به این راحتی ها هم نمی شود هنر سفارشی را مذمت کرد .
بالاخره یک کشور در هر عرصه ای برنامه ها و راهکار هائی داره . بعد واسه نیل به اهدافش از وسایل مختلف استفاده می کنه که البته ابزاری فاخر تر از هنر برای من متصور نیست . خوب ! حالا اگر دولت به خاطر یک هدف مقدس خواست از یک ابزار فاخر استفاده کند آیا چهره و جلوه آن هنر مند کریه باید بشود ؟ یا به این دلیل که در خدمت تعالی جامعه قرار گرفته باید افتخار هم بکنه . تازه چون در یک سیستم قرار می گیره خیلی هم برد اثرش می تونه بیشتر باشه چون در یک جامعه ایده آل ارگان ها با هم هماهنگ عمل می کنند .
البته اگه اون حکومت یک نظام دیکتاتور باشه و هنر مند را در جهت منافع شخصیش ( نه منافع عمومی ) قرار بده وضع فرق می کنه .
این رو هم میشه در نظر گرفت که اگه دولت بیاد شرایطی واسه هنر مند متعهد ایجاد کنه که خودش به این نتیجه برسه که باید فلان کار رو کرد . در این حالت دولت به صورت نا محسوس فرمایش فرموده است . شاید این یک حالت بهتری باشد .
————————-
حامد: حرف آخرت دقیقا نظر من هم هست. به نظر من اگه یک چیزی حق باشه، خود هنرمندها دنبالش میرن و توی آثارشون اون رو نشون میدن. باور این که یک نظام حق هست یا نه، برای هنرمند مهمترین نقش رو داره. جاری باشی…